Wie zijn wij

Annemieke Zwanenburg

In het dorp waar ik opgroeide was de dood voor mij een vertrouwd gegeven. Mijn vader was er huisarts en mijn ouderlijk huis én mijn school lagen aan de hoofdstraat waar elke begrafenisstoet door heen trok. Dat was indrukwekkend en intrigeerde me. Mannen in lange zwarte jassen voorop en in hun kielzog een lange zwarte lopende stoet mannen en vrouwen in klederdracht. Vanuit huis of klaslokaal zag ik één donkere massa richting de begraafplaats bewegen. Ik vond het nogal wat.

Werkervaring | Voordat ik in 2007 uitvaartondernemer werd heb ik in diverse werkvelden ervaring opgedaan. Ooit was ik eigenaar van een natuurvoedingswinkel, waaruit een franchiseketen van veertig winkels ontstond. Maar ik was ook personeelsadviseur bij een bank en bestuurssecretaris van een maatschap van medisch specialisten.

Als uitvaartbegeleider kan ik al mijn kwaliteiten inzetten. ‘Zorgvuldig en betrokken’ is mijn credo. Mijn praktische levensinstelling en organisatietalent zijn onmisbaar en worden aangevuld met liefde voor (klassieke) muziek en een sterke affiniteit met tekst (waaronder poëzie). Ik werk graag op de achtergrond met mijn oren en ogen op steeltjes.

Een uitvaart kun je maar één keer doen. Met mijn zorgvuldigheid kan ik rust creëren. Wanneer er bij de betrokkenen het vertrouwen is dat alle details zorgvuldig besproken zijn ontstaat ruimte voor de écht belangrijke zaken. Het is mijn opdracht om mee te bewegen en daar te zijn waar het nodig is, maar mij onzichtbaar te maken waar ik mogelijk te veel ben.

Nathalie Swinkels

“Maar hoe oud ben je dan?” is de vraag die mensen mij vaak stellen als ik bij ze aan tafel zit. “Iemand van jouw leeftijd verwacht ik niet zo snel in dit vak”. Ik snap die vraag wel. Gelukkig heeft mijn leeftijd nog nooit in de weg gestaan bij het regelen van een uitvaart. Het is mooi om te merken dat mensen naderhand regelmatig naar me toe komen. “Ik snap wel waarom jij dit werk doet”.

Als kind kwam ik al jong in aanraking met de dood door het verlies van dierbaren. Mijn ouders lieten mij en mijn broertje een kist uitzoeken en samen stonden we in de rouwkamer om afscheid te nemen. In mijn ogen hebben ze er goed aan gedaan om mij als kind zo nauw bij dat afscheid te betrekken. Toen ik in de puberteit kwam vond ik het vervelend en zelfs een beetje eng om bij overleden mensen in dezelfde kamer te zijn. Ik heb toen ervaren hoe belangrijk het is dat iemand met de juiste woorden verzachting kan brengen. Deze woorden hebben mijn angst weggenomen. Ik vind het een eer als ik dit kan en mag betekenen voor nabestaanden. Dat geeft me veel voldoening.

Werkervaring | In 2012 studeerde ik af op de School voor Journalistiek. Daarna heb ik een paar jaar als redacteur gewerkt bij de regionale omroep RTV Utrecht. In 2015 gooide ik het roer om en volgde ik de opleiding tot uitvaartbegeleider bij Meander Uitvaartopleidingen. Het geluk was aan mijn zijde, want al snel werd ik bij een uitvaartonderneming aangenomen en kon ik aan de slag. Sinds 2019 ben ik mede-eigenaar bij De Zwaan Uitvaarten. Ik ben altijd op zoek naar de verbinding. Verbinding tussen de mensen die ik begeleid onderling, tussen hen en mij, maar ook de verbinding met de overledene. Samen zoeken naar de juiste symbolen en elementen voor en tijdens de uitvaart vind ik bijzonder dankbaar werk. Met aandacht voor alle betrokkenen neem ik de tijd om tot de essentie te komen.

Nel v​an Ratingen

Ik ben een geboren kunstenaar. Dat loopt als een rode draad door mijn leven heen. Net als mijn fascinatie voor de dood. Als jong meisje raakte ik erdoor gegrepen. Ik besefte al heel vroeg dat het leven eindig is, maar vroeg me oprecht af: waarom praten we daar nauwelijks over?

Mijn eerste ervaring met de dood was met mijn opa. Ik had een sterke band met hem en hij overleed toen ik negen jaar oud was. Mijn familie wilde me liever weghouden, maar ik moest en zou mijn opa nog één keer zien. De kist was open en ik ben op een stoel gaan staan om over de rand te kijken. Om hem daar zo te zien liggen gaf me een rustig en sereen gevoel. Achteraf gezien was het een moment waarop je voelt dat de dood onlosmakelijk is verbonden met het leven. Een bijzonder intense ervaring.

Werkervaring | Naast mijn kunstenaarspraktijk was ik twaalf jaar vrijwilliger bij de stichting Thuis Sterven. Ik bezocht mensen in hun laatste levensfase. Soms wel maanden lang. Het inspireerde me tot het doen van de opleiding voor stervensbegeleiding. Een aanrader voor ieder mens, omdat het gaat over je eigen sterfelijkheid. Alle grote levensvragen komen aan bod. Daarna volgde ik nog een opleiding ‘Sterven en rouw in andere culturen’, en startte in 2008 Ars Moriendi, ritueelbegeleiding bij afscheid. Zo deed ik ook mijn eerste uitvaart.

Als uitvaartbegeleider kom ik in mijn kracht als ik de drempel overstap bij een familie. Alsof ik een andere wereld betreed, ontdaan van alle opsmuk. Alles om mij heen doet dan even niet mee. Ik raak in een soort focus en weet wat mijn prioriteiten zijn. Het draait alleen nog om de essentie. Ik vind het een uitdaging om naast een familie te staan en veel ruimte te geven en indien nodig respectvol ruimte te nemen.

Catrien Noppers

Van jongs af aan ben ik mij bewust van de dood en de consequenties daarvan. Mijn vader overleed toen ik bijna vier jaar oud was. Dat maakt mij bewust van het definitieve karakter van de dood, en daarmee ook van de kwetsbaarheid van het leven. Het heeft mij gevormd en bepaalt voor een groot deel hoe ik in het leven sta.

Beeldende kunst, theater, dans, films en boeken zijn voor mij erg belangrijk. De verhalen die hierin verteld worden, zetten aan het denken, roepen emoties op en verbinden mensen onderling. Al die vormen hebben mij tot een rijker mens gemaakt. Mijn eigen creativiteit uit ik zelf graag in de kleding die ik ontwerp en maak.

Werkervaring | Na mijn studie Theater-, Film- en Televisiewetenschap en wat avonturen in de filmwereld, ben ik in het boekenvak gaan werken. Daarin heb ik als marketeer veel projecten gerealiseerd en mensen met boeken en met elkaar verbonden. Ik ben op mijn best als ik die verbindingen tot stand kan brengen. En toen… kwam dit vak van uitvaartbegeleiding op mijn pad. En wist ik meteen: dit is wat ik graag wil doen. Vol enthousiasme heb ik de Meander opleiding tot uitvaartbegeleider gedaan.

Een laatste afscheid is in mijn optiek meer dan het organiseren van een uitvaart. Mijn kennis over rouw en de impact van ingrijpende gebeurtenissen helpt mij om nabestaanden te ondersteunen bij het vormgeven van het afscheid. Elke keer is het weer aanvoelen: wat is hier nodig? Welk verhaal wil hier verteld worden? Want ook in dit vak, staan verhalen en mensen centraal. Die verhalen verbinden. En ik vind het een grote eer om daaraan te mogen bijdragen.

De Zwaan Uitvaarten

Sinds 2007 spreidt de Zwaan Uitvaarten haar vleugels uit boven Utrecht en omstreken. Annemieke Zwanenburg, Nathalie Swinkels, Nel van Ratingen en Catrien Noppers zijn vier vakvrouwen met elk hun eigen kwaliteiten. Petra Branderhorst, mede-oprichter, geniet inmiddels van haar welverdiende pensioen.

Onze visie op het leven

In onze visie maakt de dood deel uit van het leven. Zij mag zichtbaar en bespreekbaar zijn. Naast het regelen en uitvoeren van uitvaarten zien we het als één van onze taken om hier actief een bijdrage aan te leveren.

Symboliek van de zwaan

Water vormt een grens tussen de wereld van de levenden en die van de doden. In die wereld zijn de watervogels de gidsen voor de ziel. De ooievaar brengt de zielen van pasgeborenen vanuit het dodenrijk naar hun nieuwe leven op aarde, de zwaan begeleidt de ziel van de overledene naar het dodenrijk toe. Zo staat voor ons de zwaan, met haar krachtige kwaliteiten (gratie, zuiverheid, transformatie, kracht, liefde en trouw) symbool voor de processen die in de periode van sterven en afscheid nemen van levensbelang kunnen zijn.