De Zwaan Uitvaarten

Melden van overlijden: 030 238 00 38
Utrecht, de Bilt, Bilthoven, Zeist & regio

Boeken troosten

‘(..) Er is hier. Er is nu. Daar moet je vandaag voor zorgen. Voor sterfelijkheid.’ Deze laatste regels van het gedicht ‘De Plek’ van de Belgische dichter Herman de Coninck drukken ons op het hart om elke dag iets te maken van het leven. Alles kan morgen totaal anders zijn.

Rouw om een overleden geliefde wringt en schuurt. Dichters en schrijvers kunnen de wirwar van gevoelens na zo’n verlies raak benoemen. De titel van het troostende boek Dood legt liefde bloot van Marijtje van der Horst bijvoorbeeld is een kernachtige beschrijving van het rouwproces. Wij, gewone stervelingen met andere talenten dan schrijven en dichten, voelen ons hierdoor helemaal gezien en erkend: ‘Ja, precies, dat is wat ik voel’.

In onze Bilthovense boekhandel loop ik vaak even naar het speciale rouwboekenplankje. Met liefde en zorgvuldigheid wordt deze kleine verzameling boeken regelmatig aangevuld met nieuwe titels. Zoals het prijswinnende boek Doodgewoon van Bette Westera. Gelukkig staan er ook altijd evergreens zoals Karin Kuipers’ Je mag me altijd bellen of Manu Keirse’s Vingerafdruk van verdriet. Onlangs wees boekhandelaar Ike Bekking me op Verdriet is het ding met veren van Max Porter, die op 6 jarige leeftijd zijn vader verloor. Een veelbesproken en bejubeld debuut.

Onderwerp is het rauwe verdriet van een vader en zijn twee zoontjes over het plotselinge verlies van zijn vrouw en hun moeder.

Dichters en schrijvers kunnen de wirwar van gevoelens na zo’n verlies raak benoemen. 

Bijzonder is dat hun verdriet verbeeld wordt door een enorme kraai. Die komt kort na de uitvaart ongevraagd bij het gezin inwonen. Hij is primitief, hij stinkt en scheldt en is een lijkenpikker. Een ongenode gast die niet meer weggaat. Hij slaapt in het echtelijk bed, bemoeit zich met hun vrienden, overvalt de weduwnaar op zijn werk, maakt de kinderen aan het huilen, ontregelt het gezin. Maar weg gaat hij voorlopig niet. Er zit niets anders op dan te leren leven met dit zwarte monster. Moeizaam ontstaat er in de loop van de tijd iets van wederzijds begrip en uiteindelijk zelfs waardering. We lezen hoe de pijn van het verlies langzaam plaatsmaakt voor dierbare herinneringen. De tijd heelt de wonden, maar de littekens blijven. Dan is het tijd voor de verdrietkraai om ‘op te krassen’ en hij gaat. Zo’n directe en ongegeneerde verbeelding van rouw heb ik nog nooit gelezen.

Vaak schieten gewone woorden te kort. Schrijvers en dichters kunnen met hun boeken troosten en steunen. Ga dit boek lezen!

Petra Branderhorst