De Zwaan Uitvaarten

Melden van overlijden: 030 238 00 38
Utrecht, de Bilt, Bilthoven, Zeist & regio

Een andere realiteit

We bekeken met de weduwe een kerk op geschiktheid voor de uitvaart. De koster ontving ons en liet de verschillende ruimtes zien. Er was behoefte aan een piano en hij troonde ons mee naar een aftands instrument, dat duidelijk niet veel gebruikt werd. Ik zag het gezicht van de weduwe betrekken. “Dat is wel een heel oud lijk van een piano”, zei ik behulpzaam. Terwijl ik de woorden uitte, verschoot ik van kleur. De koster – niet in de rouw, maar gewoon aan het werk - keek zuur. Het enige dat hij hoorde, was dat ik zijn piano afviel. De weduwe - onverwacht haar man verloren - hoorde mijn beeldspraak wel, maar barstte gelukkig in een bevrijdende lach uit. Waarom hoort de weduwe wel, wat de koster niet registreert?

Als je rouwt en verdriet hebt, kom je in een andere realiteit terecht. Je voelt je een vreemdeling in je eigen omgeving. De dood en het verdriet om het verlies van een dierbare nemen alle ruimte in. Je ervaring van het leven om je heen verandert erdoor. Je luistert dus ook anders naar de woorden die gesproken worden.

Alle dichters, schrijvers en zangers schijnen ineens alleen maar over de dood te dichten, te schrijven en te zingen. Dat kan best wel troostend werken, zo van: ‘Hé, ik ben niet de enige die hiermee bezig is’. Het gekke is alleen, dat je dat nu pas waarneemt. Alles gaat over jou.

Als je rouwt en verdriet hebt, kom je in een andere realiteit terecht. Je voelt je een vreemdeling in je eigen omgeving. 

Het werk in de uitvaart heeft ons veel gevoeliger gemaakt voor de vele uitdrukkingen in onze taal, die verwijzen naar de dood. Zoals: het is doodstil, er was geen sterveling, de mussen vallen dood van het dak, het is een doodgoeie man, het is trekken aan een dood paard. De lijst is eindeloos.

Afgaand op de opvallende aanwezigheid van het begrip ‘dood’ in het dagelijks taalgebruik zou je kunnen denken dat de dood geïntegreerd is ons dagelijks leven. Dat we leven met de dood. Niets is minder waar. We registreren het niet, we horen het niet. Dood is een andere wereld. Tenzij we zelf getroffen zijn door een verlies. Dan horen we ineens alles wat normaal onder de radar blijft.

Petra Branderhorst